​โซลาร์ลอยน้ำไทย เมกะโปรเจกต์พันล้านที่จะเปลี่ยนแม่น้ำให้กลายเป็นโรงไฟฟ้า

เจาะลึกโครงการโซลาร์ลอยน้ำไฮบริดของ กฟผ. จากเขื่อนสิรินธรสู่แผนขยาย 15 โครงการทั่วประเทศ กำลังผลิตรวม 2,656 เมกะวัตต์ ก้าวสำคัญพลังงานสะอาดของไทย

โซลาร์ลอยน้ำคืออะไร? หลักการทำงานของ Hydro-floating Solar Hybrid

• ​โซลาร์ลอยน้ำ (Floating Solar): คือการติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์บนทุ่นลอยในอ่างเก็บน้ำหรือแหล่งน้ำปิด

• ​หลักการทำงาน Hydro-floating Solar Hybrid: ผลิตไฟฟ้าแบบ “ผสมผสาน” โดยตอนกลางวันใช้พลังงานแสงอาทิตย์ และเมื่อไม่มีแสงแดดหรือในช่วงความต้องการไฟฟ้าสูง (Peak) จะสลับไปใช้พลังงานน้ำจากเขื่อน

• ​ระบบบริหารจัดการ: ทำงานร่วมกับระบบควบคุมพลังงาน (Energy Management System: EMS) เพื่อสั่งการผลิตไฟฟ้าได้อย่างต่อเนื่องและเรียบเนียน ไม่ผันผวน

เขื่อนสิรินธร ต้นแบบโซลาร์ลอยน้ำไฮบริด

• ​กำลังการผลิต: 45 เมกะวัตต์ (MW)
• จำนวนแผง: 144,420 แผ่น (แผงชนิด Double Glass ทนความชื้นและแรงลม)
• ​พื้นที่: ผิวน้ำประมาณ 450 ไร่ (คิดเป็นไม่ถึง 1% ของพื้นที่อ่างเก็บน้ำทั้งหมด จึงไม่กระทบระบบนิเวศ)
• ​สถานะปัจจุบัน: เปิดใช้งานเชิงพาณิชย์ (COD) แล้วตั้งแต่ปี 2564 และพัฒนากลายเป็นแหล่งท่องเที่ยว Landmark ทางเดินชมธรรมชาติ (Nature Walkway)

แผนขยาย 15 โครงการทั่วประเทศของ กฟผ. (ร่าง PDP2024)

• ​เป้าหมาย: เพิ่มกำลังผลิตอีก 2,656 เมกะวัตต์ (MW) รวม 15 โครงการ ให้แล้วเสร็จภายในปี 2573 (รวมเป้าหมายทั้งหมดในแผนเขื่อนของ กฟผ. จะอยู่ที่ 2,725 MW)

• ​พื้นที่ครอบคลุม 6 เขื่อนหลัก
  1. ​เขื่อนภูมิพล (ตาก)
  2. ​เขื่อนศรีนครินทร์ (กาญจนบุรี)
  3. ​เขื่อนวชิราลงกรณ (กาญจนบุรี)
  4. ​เขื่อนอุบลรัตน์ (ขอนแก่น – เปิดใช้งานระยะแรกแล้ว)
  5. ​เขื่อนสิรินธร (อุบลราชธานี)
  6. ​เขื่อนน้ำพุง (สกลนคร)

ทำไมต้อง “ลอยน้ำ” ข้อดีด้านพื้นที่และประสิทธิภาพเหนือโซลาร์ฟาร์มบนดิน

• ​ไม่ต้องแย่งพื้นที่ดิน: ไม่กระทบพื้นที่เกษตรกรรมและที่อยู่อาศัยของชุมชน
• ประสิทธิภาพการผลิตสูงขึ้น 10–15%: ความเย็นจากผิวน้ำ (Cooling Effect) ช่วยลดความร้อนของแผงโซลาร์เซลล์ ทำให้จ่ายไฟได้ดีกว่าการตั้งบนดิน
• ​ใช้โครงสร้างพื้นฐานเดิม: ประหยัดงบประมาณเพราะเชื่อมต่อกับสายส่ง หม้อแปลง และระบบไฟฟ้าของเขื่อนที่มีอยู่แล้ว
• ​ลดการระเหยของน้ำ: แผงและทุ่นช่วยบังแดด ลดการสูญเสียน้ำในอ่างเก็บน้ำ

ผลดีต่อสิ่งแวดล้อม: ลดการปล่อยคาร์บอนได้เท่าไหร่

• ​โครงการเขื่อนสิรินธร (45 MW): ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (CO₂) ได้ประมาณ 47,000 ตัน/ปี

• ​เมื่อครบทั้งแผน 15 โครงการ (2,725 MW): คาดว่าจะช่วยลด CO₂ ได้มากกว่า 2.3–2.5 ล้านตัน/ปี

• ​ความปลอดภัยของวัสดุ: ใช้ทุ่นลอยพลาสติก HDPE (High Density Polyethylene) ชนิดเดียวกับท่อน้ำประปา เป็นมิตรต่อสัตว์น้ำและระบบนิเวศ

เส้นทางสู่ Net Zero ของไทย โซลาร์ลอยน้ำมีบทบาทแค่ไหน

• ​เครื่องยนต์หลักด้านพลังงานสะอาด: ช่วยขับเคลื่อนประเทศไทยไปสู่เป้าหมาย ความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) ภายในปี 2050 และ การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ภายในปี 2065

• ​เพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียน: เป็นฟันเฟืองสำคัญในร่างแผน PDP2024 ที่มุ่งเพิ่มสัดส่วนการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานสะอาดให้ได้มากกว่า 50% ของประเทศ

โอกาสการลงทุนและผู้พัฒนาในอุตสาหกรรมพลังงานสะอาด

• ​ผู้พัฒนาและ EPC (รับเหมาก่อสร้าง): บริษัทพลังงานชั้นนำของไทย เช่น B.Grimm Power (BGRIM), GPSC, GULF, BCPG
• ​ห่วงโซ่อุปทาน (Supply Chain):
  • ​อุตสาหกรรมผลิตทุ่นลอยน้ำ HDPE คุณภาพสูง
  • ​ผู้ผลิตแผงโซลาร์เซลล์ชนิดพิเศษ (Double Glass / Anti-Moisture)
  • ​ระบบจัดเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS) และระบบควบคุมดิจิทัล (EMS)

​